Posts

Showing posts from 2016

मेनका ! के तिमी साँच्चिकै हामीमाझ छैनौ ?

Image
देविका घर्ती मगर
जीवनका धेरै त्यस्ता सत्यहरु छन्, जो हामीलाई स्विकार गर्न गाह्रो हुन्छ । हाम्रो मनले स्विकार नगर्दा पनि ती सत्य आखिर सत्य नै हुन्छन् । किनकि यथार्थबाट हामी भाग्न सक्दैनौं । यस्ता कुराहरु म धेरैलाई सम्झाउँदै आएँ । लामो समय भएछ ती पीडितहरुसँग कुनै न कुनै रुपमा गाँसिदै र उनीहरुलाई सम्झाउँदै आएको । अक्षर खेतीसँग जोडिएका कारण पीडामा परेका, विपद्मा परेका, दुःखमा परेकासँग कुनै न कुनै रुपमा जोडिइरहें । तर त्यही पीडा आफैलाई पर्दाको अनुभूति भने पहिलो पटक गर्दैछु ।

सडकमा आगो बाल्दैछ एमाले तर चुपचाप छन् ओली

Image
देविका घर्ती मगर
काठमाडौं : मंसिर १४ गते राति संविधान संशोधन विधेयक दर्ता भएसँगै प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेले सडक र संसदबाट आन्दोलन गर्दै आएको छ।  संशोधन प्रस्ताव दर्ता भएको दोस्रो दिन मंसिर १५ गते बसेको एमाले संसदीय दलको बैठक र १६ गते बसेको सचिवालय बैठकले सडक र सदनबाट आन्दोलन गर्ने निर्णय गरेको थियो। संविधान संशोधन विधेयक दर्ता हुनअघि अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसहित एमालेका प्रमुख नेताहरुले औचित्यबिना संविधान संशोधन गरिए कडा आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका थिए।

राजनीतिमा ओलीको रोल : हिरो कि भिलेन?

Image
देविका घर्ती मगर
काठमाडौं : मुलुकमा अहिले राजनीतिक बहस संविधान संशोधनमा केन्द्रित छ। मंगलबार सरकारले संसदमा संविधान संशोधन विधेयक दर्ता गराएपछि यसको पक्ष र विपक्षमा धारणाहरु सार्वजनिक भइरहेका छन्। दलगत रुपमा भन्दा संशोधनको पक्षमा नेपाली कांग्रेस र नेकपा माओवादी केन्द्र लगायतका सरकार समर्थक दल छन् भने प्रतिपक्षी नेकपा एमाले यसको विरोधमा छ। जसको नेतृत्व गरेका छन् उक्त दलका अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले।

बन्दना राणा - समाचारको संसारदेखि राष्ट्रसंघीय समितिसम्म

Image
देविका घर्ती मगर 
काठमाडौं : न्युयोर्कबाट फर्केको थाहा पाएपछि उनलाई फोन गरेँ। केही दिनमा भेट्ने समय मिल्यो। लोकेसन खोज्दै साथी नामक गैरसरकारी संस्थाको नख्खुस्थित कार्यालय पुग्दा दोश्रो तलामा पर्खिरहेकी थिइन्, बन्दना राणा। उनी महिलाविरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव अन्त्यसम्बन्धी संयुक्त राष्ट्रसंघीय समिति (सिड) को सदस्यमा निर्वाचित भएर भर्खरै स्वदेश फर्किएकी छन्।  कुनै बेला नेपाल टेलिभिजनमा अंग्रेजी समाचार पढ्ने बन्दनाको दायरा राष्ट्रसंघीय निकायसम्म पुगिसकेको छ। महिला पत्रकारहरुको संस्था सञ्चारिका समूह र साथी संस्थाकी संस्थापक पनि हुन् बन्दना।

छन्द गायिका लोचन, जसलाई नारायणगोपाल 'ठूली छोरी' भन्थे

Image
देविका घर्ती मगर
‘टाढा–टाढा नभई जाउ तिमी, मेरो हृदय भन्दा पनि पर
हर छातीमा यो दिल हुन्न, खोजी हिँड्दा मायाँ भेटिन्न
आँसुमै डुब्छ जिन्दगी, अनि आफ्नो भन्ने कोही हुन्न।’

लोचन भट्टराईले २०४३ सालमा रेडियो नेपालको गायन प्रतियोगितामा गाएको यो गीत पहिलोमात्र भएन, उनलाई यही गीतले गायन क्षेत्रमा स्थापित पनि गरिदियो। गायनमा भाषिक शुद्धता, स्पष्टता खोज्ने लोचन छन्दवद्ध कविता गाउने प्रचलन आफैले सुरु गरेको दावी गर्छिन्। ‘गीत गाउनु भनेको शब्द गाउनु हो, अक्षर गाउनु हो, शब्दभित्रको भाव गाउनु हो’, यसैसाता राष्ट्रिय नाचघरस्थित आफ्नो कार्यकक्षमा थाहाखबरसँग उनले भनिन्, ‘कवितामा प्रयोग हुने छन्दमा पनि संगीत भर्न सकिन्छ भनेर यसमै लागेँ।' उनले लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा, लेखनाथ पौड्याल, भीमनिधि तिवारी, धरणीधर कोइराला लगायतले लेखेका छन्दोवद्ध कवितामा स्वर भरेकी छन्।

बाबुबाजेलाई भेँडीगोठ नै प्यारो, छोराछोरी सिंगापुर र अमेरिका

Image
देविका घर्ती मगर
काठमाडौं :
रुकुम, तकसेरा–८ तल्लो सेराका ४८ वर्षका सत्जीत बुढा आफुले थाहा पाएदेखि नै भेँडा गोठालो छन्। अहिले उनी तीन घरको सात सय भेँडा हेर्छन्। पुर्खाले निरन्तरता दिँदै आएको भेँडापालन पेशा छाड्न नसकेको सत्जीत बताउँछन्। उनी भेँडा चराउन बथान लिएर रुकुम, रोल्पा, दाङ, कर्णालीको डोल्पासम्म पुग्छन्। भेँडा बेचेर जीवन गुजारा गर्ने सत्जीतलाई आफुपछि भेँडापालन पनि अन्त्य होला भन्ने चिन्ता छ। ‘हाम्लाई त हाम्रो पुर्ख्यौली पेशाको माया लाग्छ। तर के गर्ने र छोराछोरीले मान्दैनन्',

के गर्दैछन् नेपालका 'नेल्सन मण्डेला?'

Image
जो केपी ओलीसँगै साढे २ वर्ष गोलघरमा बसे
देविका घर्ती मगर
काठमाडौं : मोहनचन्द्र अधिकारी, ७८ झापा आन्दोलनका योद्धामध्ये एक हुन्। 'सामन्त सफाया' गर्न भन्दै २०२८ सालमा झापाका कम्युनिस्ट युवाले गरेको विद्रोहका अगुवा मोहनचन्द्र २०३० सालमा पक्राउ परेर २०४६ सालमा पुसमा रिहा भए। राजनीतिक मुद्दामा १६ वर्ष ९ महिना जेल बसेका उनलाई नेपालका नेल्सन मण्डेला समेत भनिन्छ।  कम्युनिस्ट पार्टीको मेची अञ्चल इञ्चार्ज भएर झापा गएका मोहनचन्द्रले त्यहाँका कम्युनिस्ट युवासँग मिलेर २०२८ सालमा झापामा सामन्त सफाया, वर्ग शत्रु सफाया अभियान सञ्चालन गरे।

भूमिको पूजा गर्दै रिडी पारीका मगर समुदाय, यस्तो छ भूमेको इतिहास

Image
देविका घर्ती मगर
काठमाडौं : मगर समुदायको भूम्या (भूमे) पर्व बुधबार सुरु भएको छ। भूमिको पूजा गरी मनाइने यो पर्व रिडी नदी पश्चिम क्षेत्रका मगर समुदायले जेठ मशान्तदेखि असार ५ गतेसम्म मनाउने गर्छन्। मगर समुदायले प्राकृतिक प्रकोपहरु नलागोस्, अन्न उब्जनी राम्रो होस्, रोगब्याधी नलागोस् भनी आफु बसोबास गर्ने भूमिको पूजा गरी यो पर्व मनाउँछन्। पहिले पहिले रिडी नदी पारीका मगर समुदायको मुख्य पेशा भेडापालन थियो।

समय कति छिट्टै बित्दो रैछ !

Image
देविका घर्ती मगर
उमेर बढ्दै जाँदा । एउटा निश्चिम उमेरमा । कुनै क्षेत्रप्रति आकर्षण हुनु स्वभाविक विषय हो । त्यही उमेरकै कारण भनौं अथवा के भनौं । समयले पत्रकारितामा डोर्याएर ल्यायो । पत्रकारितामा प्रवेश गर्नेहरु सबैका आआफ्नै कथा छन् । मेरो पनि त्यस्तै कथा छ । सबैलाई आफ्नो कथा फरक लाग्दो हो । मलाई पनि लाग्छ । आफ्नै भएर हुनसक्छ । अरुभन्दा पृथक छ कि जस्तो पनि नलागेको होइन । खैर, जसरी भए पनि यो पवित्र पेशा पत्रकारितामा आइयो । यो पेशा आफैमा अत्यन्तै पवित्र पेशा हो । म यो पेशामा आउन पाए । यसले नै मेरो पहिचान बनाइदियो । यसअर्थमा पत्रकारिताप्रति आभारी छु । यो भन्दा फरक पेशामा हुन्थँे वा केही पनि गर्दैनथँे भने, मेरो अस्तित्व नै हुने थिएन सायद् । म कुनै ठाउँमा, मेरो गाउँ सुपैलाखुटीमै गुमनाम हुनेथिएँ हुँला ।

ती को हुन् जो आफ्नै ‘आमा’ विरुद्ध उठे

Image
देविका घर्ती मगर
आमा हामी सबैका छन् । आमा भएरै हामी भएका हौं । आमा नहुँदी हुन् त हामी हुने थिएनाैं। हाम्रो अस्तित्व हुने थिएन । हामी कसैले पनि म फलाना हुँ भनेर गर्व गर्न सक्ने थिएनन् । आमा हाम्रा अभिभावक हुन् । जसले हरपल हाम्रो प्रगति भएको मात्र देख्न चाहन्छिन् ।
त्यस्तै नेपाल मातृभूमि पनि हाम्री आमा हुन् । उनी पनि हामी सबैको प्रगति देख्न चाहन्छिन् । त्यससँगै जोडिएर आउने राष्ट्रपति पनि नेपाली सबैका अभिभावक हुन् । आमा हुन् । मुलुकले संविधान पायो । संविधानसँगै राष्ट्रपति पनि ।
त्यो पनि प्रथम महिला राष्ट्रपति । नेपालको इतिहासमा दोस्रो राष्ट्रपति । मुलुकले संविधान पाइसकेपछिको प्रथम राष्ट्रपति । संविधानसँगै प्रथम महिला राष्ट्रपतिका रूपमा जब विद्यादेवी भण्डारी निर्वाचित भइन्, सबैमा हर्ष छायो ।